Συνέδριο ΕΚΠΑ: ‘Έλλην’, ‘Ρωμηός’, ‘Γραικός’. Συλλογικοί προσδιορισμοί και ταυτότητες

Με αφορμή τη συμπλήρωση 180 χρόνων λειτουργίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, το τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας διοργανώνει ένα βαρυσήμαντο συνέδριο για τις διάφορες μορφές και τους προσδιορισμούς της ελληνικής ταυτότητας μέσα στο χρόνο. Τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια το ζήτημα της ταυτότητας προκάλεσε έντονο διάλογο και σφοδρή ιδεολογική διαμάχη τόσο στην ακαδημαϊκή όσο και στη δημόσια σφαίρα* και τις περισσότερες φορές οι συλλογικοί προσδιορισμοί του παρελθόντος ερμηνεύτηκαν έξω από το ιστορικό τους πλαίσιο, με βάση τις εκάστοτε ιδεολογίες του σήμερα. Από την άλλη όμως, η ιστορική έρευνα των πηγών αναζωπυρώθηκε και τα πορίσματά της έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα, αν αναλογιστούμε ότι οφείλει πλέον να συμβαδίζει με τα συμπεράσματα της κοινωνιολογικής επιστήμης για τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνονται οι συλλογικές ταυτότητες.

Όπως σημειώνει ο Ιωάννης Χασιώτης στην περίληψη της ανακοίνωσής του:
«Η πραγματοποίηση αυτού του συλλογικού έργου θα διευκολύνει τις νεότερες γενιές των ιστορικών να προσεγγίζουν το νεοελληνικό εθνικό φαινόμενο με τρόπο στέρεο και τεκμηριωμένο και, το σημαντικότερο, μακριά από τα ιδεολογικά στερεότυπα της παραδοσιακής εθνικιστικής ιστοριογραφίας, αλλά και από προκαθορισμένα ερμηνευτικά σχήματα νεωτερικών και μετανεωτερικών θεωριών, που προβάλλονται από μελετητές χωρίς άμεση πρόσβαση στις πρωτογενείς πηγές».

* Μερικοί χαρακτηριστικοί «σταθμοί» είναι το επιστημονικό συνέδριο του 2002 για την Ιστοριογραφία στη Νεότερη Ελλάδα, η έκδοση του βιβλίου του Νίκου Σβορώνου «Το Ελληνικό Έθνος. Γένεση του Νέου Ελληνισμού», το εγχειρίδιο Ιστορίας της Ε’ Δημοτικού της Μαρίας Ρεπούση και κατ’ επέκταση το ζήτημα της αναθεώρησης του τρόπου που διδάσκεται η Ιστορία στο σχολείο και το περιβόητο ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΪ για το 1821.

Η κεντρική σελίδα του συνεδρίου

Αναλυτικό πρόγραμμα του συνεδρίου

Περιλήψεις των ανακοινώσεων

afisa.tif

 

Ορισμένες από τις ανακοινώσεις

Όλγα Κατσιαρδή-Hering, ‘Έλλην’, ‘Ρωμηός’, ‘Γραικός’: Από το πολυεθνικό στο εθνικό (κεντρική ομιλία)

Πάνος Βαλαβάνης, Οι αρχαίοι Έλληνες και η πανελλήνια συνείδηση στα πανελλήνια ιερά

Κωνσταντίνος Μπουραζέλης, Ο Αλέξανδρος και η διεύρυνση της έννοιας της ελληνικότητας

Johannes Koder, ‘Ρωμαϊστί’ – Παρατηρήσεις για τη γλωσσική romanitas των Βυζαντινών

Θεοδώρα Παπαδοπούλου, Τα ονόματα Ρωμαίος, Έλλην, Γραικός κατά τους μέσους βυζαντινούς χρόνους

Ευάγγελος Χρυσός, Γραικοί και Λατίνοι στην αναμέτρηση πάπα Νικολάου και πατριάρχη Φωτίου

Τόνια Κιουσοπούλου, ‘Ρωμαίοι και Έλληνες’ στο δεσποτάτο του Μορέως

Anthony Kaldellis, The Byzantine view of ancient romanization (Η βυζαντινή θεώρηση του εκρωμαϊσμού στην αρχαιότητα)

Πάρις Γουναρίδης, Η ‘ακατάλυτη συνέχεια του ελληνισμού’ με τη ματιά ενός Βυζαντινού (ή/και ενός Βυζαντινολόγου)

Ελένη Αγγελομάτη-Τσουγκαράκη, ‘Εμείς οι Έλληνες αφού εχάσαμεν το βασίλειον, εχάσαμεν όλα’: Πώς αυτοπροσδιορίζονταν οι υπό ξένη κυριαρχία Έλληνες. Η μαρτυρία των κειμένων

Ηλίας Κολοβός, Οθωμανικοί προσδιορισμοί των πληθυσμών του ελλαδικού χώρου στο Οδοιπορικό του Εβλιά Τσελεμπή

Ιωάννης Χασιώτης, Αναζητώντας εσωτερικές και εξωτερικές μαρτυρίες για τον εθνικό προσδιορισμό των Ελλήνων στα προεπαναστατικά χρόνια

Ιωάννης Ζελεπός, ‘Ελληνικόν γένος’ και ‘Ελληνισμός’ στον θρησκευτικό λόγο κατά τις παραμονές της Ελληνικής Επανάστασης (τέλη 18ου αιώνα έως 1821)

Δημήτρης Σταματόπουλος, Περί της μοναρχίας Ελλήνων και Ρωμαίων: Οι προφητείες του Δανιήλ στο έργο ενός δασκάλου του Ελληνικού Φροντιστηρίου στο Μελένικο των αρχών του 19ου αιώνα

Francesco Scalora, Ελληνο-αλβανικοί εποικισμοί στη Σικελία, 15ος-19ος αι.: Ζητήματα ταυτότητας και προβλήματα ερμηνείας του όρου ‘Graecus/Greco’ στα καταστατικά ίδρυσης (Capitoli di Fondazione) των ελληνο-αλβανικών κοινοτήτων της Σικελίας

Αγγελική Κωνσταντακοπούλου, Βαλκάνιοι Γραικομάνοι: Από το γραικικόν γένος στα έθνη

Ελπίδα Βόγλη, ‘Ποιοι είναι οι Έλληνες;’ Ο ορισμός του πολίτη και οι αναμορφώσεις της ελληνικής ταυτότητας κατά τη διάρκεια της Επανάστασης

Αλεξάνδρα Σφοίνη, ‘Αληθείς Έλληνες’ – ‘ανάξιοι του ελληνικού ονόματος’: Οι ταυτότητες των Ελλήνων στην Επανάσταση του 1821

Μαρία Ευθυμίου, Η έννοια του Έλληνα στα απομνημονεύματα του Παλαιών Πατρών Γερμανού

Σπυρίδων Πλουμίδης, ‘Της μεγάλης ταύτης ιδέας’: Οι αφετηρίες της ελληνικής εθνικής ιδεολογίας τον 19ου αιώνα  

Παρασκευάς Κονόρτας: Το ‘Ρωμαϊκόν έθνος’ κατά το β’ μισό του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα

Νικήτας Σινιόσογλου, Φιλοσοφία και νεοελληνική ταυτότητα, 19ος-20ός αιώνας

Γιάννης Κουμπουρλής, Εθνική ταυτότητα, εθνικός χαρακτήρας και εθνικό αφήγημα: Ζητήματα ερμηνείας της ιστορίας του ελληνικού έθνους από τον Διαφωτισμό έως τον ιστορισμό

Έφη Γαζή, Ο Ελληνισμός του και οι Έλληνες: Τα έθνη του Ίωνα Δραγούμη

Ευάνθης Χατζηβασιλείου, Ταυτότητες, ιστορικότητα και το πρόβλημα της αλαζονείας του παρόντος

Βαγγέλης Καραμανωλάκης, Πού αρχίζουν οι Έλληνες; *

* εδώ μια παρατήρηση: η ανακοίνωση εξετάζει ποιοί πληθυσμοί της ελλαδικής προϊστορίας θεωρούνται ως αφετηρία των Ελλήνων σύμφωνα με την επίσημη ιστοριογραφία του νεοελληνικού κράτους. Αν η έρευνα επεκτεινόταν και στη δημόσια ιστορία, αναγκαστικά θα έπεφτε πάνω και στην ιδέα της καταγωγής των Ελλήνων από το αστρικό σύστημα του Σείριου!
Advertisements
This entry was posted in Χωρίς κατηγορία. Bookmark the permalink.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s