Το αυτογκόλ ενός αριστερού «βυζαντινιστή»

Η πατριωτική δημαγωγία του δημοσιογράφου και σκιτσογράφου Στάθη Σταυρόπουλου (ή απλά Στάθη) για κάποιους είναι εκνευριστική και για άλλους, πιο βιτσιόζους, απολαυστική. Είναι η εκτόνωση της καταπιεζόμενης «πατριωτικής αριστεράς» που ενώνεται με τον παραδοσιακό δεξιό «ελληνοχριστιανισμό» (τον οποίο στο πάνελ του παρακάτω βίντεο εκπροσωπεί ο πανταχού παρών σε τέτοιες περιστάσεις Κ. Χολέβας, ο προβλεπέ κύριος στα δεξιά) και ξιφουλκεί εναντίον του κατεστημένου «εκσυγχρονιστικού εθνομηδενισμού».

Συνέδριο ΕΚΠΑ: ‘Έλλην’, ‘Ρωμηός’, ‘Γραικός’. Συλλογικοί προσδιορισμοί και ταυτότητες

Με αφορμή τη συμπλήρωση 180 χρόνων λειτουργίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, το τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας διοργανώνει ένα βαρυσήμαντο συνέδριο για τις διάφορες μορφές και τους προσδιορισμούς της ελληνικής ταυτότητας μέσα στο χρόνο. Τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια το ζήτημα της ταυτότητας προκάλεσε έντονο διάλογο και σφοδρή ιδεολογική διαμάχη τόσο στην ακαδημαϊκή όσο και στη δημόσια σφαίρα* και τις περισσότερες φορές οι συλλογικοί προσδιορισμοί του παρελθόντος ερμηνεύτηκαν έξω από το ιστορικό τους πλαίσιο, με βάση τις εκάστοτε ιδεολογίες του σήμερα. Από την άλλη όμως, η ιστορική έρευνα των πηγών αναζωπυρώθηκε και τα πορίσματά της έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα, αν αναλογιστούμε ότι οφείλει πλέον να συμβαδίζει με τα συμπεράσματα της κοινωνιολογικής επιστήμης για τον τρόπο με τον οποίο διαμορφώνονται οι συλλογικές ταυτότητες.

Anthony D. Smith (1939-2016)

Απεβίωσε προχθές, 20 Ιουλίου, και σε ηλικία 77 ετών, ένας από τους κορυφαίους μελετητές της εθνικής και της εθνοτικής ταυτότητας, ο Anthony Smith (Professor Emeritus of Nationalism and Ethnicity, London School of Economics). Με την επίμονη κριτική που άσκησε τις τελευταίες δεκαετίες στη σχολή του «μοντερνισμού» και στον προσωπικό του «μέντορα» Ernest Gellner, ο Smith συνέβαλε τα μέγιστα στη διαμόρφωση μιας νέας θεωρητικής προσέγγισης του προβλήματος της εμφάνισης του εθνικισμού και των νεωτερικών εθνών, η οποία ονομάστηκε «εθνοσυμβολική».

Συνέντευξη με τον Γιάννη Στουραΐτη για τις συλλογικές ταυτότητες στο Βυζάντιο

Με αφορμή το πολύ αξιόλογο άρθρο του, Roman identity in Byzantium: a critical approach, ο Γιάννης Στουραΐτης, ερευνητής στην Αυστριακή Ακαδημία Επιστημών, απαντάει στις ερωτήσεις που ετοιμάσαμε με το Σμερδαλέο.

Η διαμάχη του 19ου αι. για το σχήμα της Ιστορίας του Ελληνικού Έθνους

Το επίσημο σχήμα της ελληνικής ιστορίας που διδασκόμαστε όλοι στo πλαίσιo της σχολικής μας εκπαίδευσης καθιερώθηκε στα μέσα του 19ου αιώνα, κυρίως χάρη στο έργο  του Κωνσταντίνου Παπαρρηγόπουλου. Ωστόσο η επικράτησή του δεν ήταν ούτε εύκολη ούτε δεδομένη. Ήδη από τα προεπαναστατικά χρόνια, πολλοί λόγιοι είχαν προβάλει μια διαφορετική αντίληψη της ελληνικότητας και είχαν επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό το ιδεολογικό υπόβαθρο της Επανάστασης του 1821. Τα δύο αυτά σχήματα έδιναν διαφορετικές απαντήσεις σε κομβικά ιστορικά ερωτήματα, ένα από τα οποία αφορούσε το πότε ακριβώς είχε αρχίσει η υποδούλωση του Γένους…